Adres urzędu

Urząd Gminy Krzywcza

37-755 Krzywcza 36

 

Telefony:

16 671 14 86

16 671 14 84

16 672 74 30

16 671 13 95

 

Fax: 16 733 22 02

E-mail: sekretariat@krzywcza.pl


A A A

Zabytki

  • Zabytki Babic

     KOSCIÓŁ PARAFIALNY PW. ŚW. TRÓJCY

    Pierwszą kaplicę ufundował w Babicach na przełomie XV i XVI wieku Stanisław Kmita, zapewne jeszcze jako kasztelan sanocki lub przemyski. Jak wiadomo, był on także fundatorem miejscowej parafii, już jako wojewoda ruski, w roku 1507. Pierwszy kościół nie dotrwał do naszych czasów, podobnie jak i kolejny, ufundowany przez Józefa Grabieńskiego, kasztelana sanockiego, wzniesiony w 1726 r.

    Obecny pochodzi z lat 1792 – 1794, a jego fundatorami byli Katarzyna i Jerzy Pinińscy. Barokowa świątynia została gruntownie odnowiona dzięki kolejnemu właścicielowi Babic – Eustachemu Dembińskiemu w roku 1860. Przeprowadzono również gruntowny remont w 1886 roku z powodu wielkiego pożaru, który zniszczył między innymi dach kościoła.

    Obecny kosciół parafialny w Babicach jest pod wezwaniem św. Trójcy, dawniej natomiast nosił wezwania św. Katarzyny i św. Stanisława biskupa. Jest to budowla murowana, późnobarokowa, z ciekawą architektonicznie fasadą.

    Ołtarz główny zdobią figury Ewangelistów: św. Jana i św. Łukasza. W centrum Ołtarza znajduje się barokowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w sukience metalowej. Ołtarze boczne są utrzymane w stylu barokowo – klasycystycznym z obrazami barokowymi. W kosciele znajduje się także bardzo ciekawa późnobarokowa ambona w kształcie okrętu, z figurami Apostołów św. Piotra i Jakuba.

    Kościół jest otoczony autentycznym murem z roku 1794, a w jego dwu narożnikach przed fasadą usytuowane są symetrycznie dwie dzwonnice powstałe w tym samym czasie.

     

     

    CERKIEW pw. ZAŚNIĘCIA MATKI BOSKIEJ

     

    Obecnie jest nie używana, w związku z wysiedleniem stąd ludności ukraińskiej po ostatniej wojnie. Jest to w zasadzie cały zespół obejmujący cerkiew greckokatolicką, dzwonnicę oraz dawną plebanię. Cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny powstała około roku 1840.

    Jest to budowla drewniana o konstrukcji zrębowej, prostokątna, zwrócona częścią ołtarzową na południe. Jej twórcą jest najprawdobpoodbniej cieśla Kozubal.

    W tym samym czasie co cerkiew powstała też dzwonnica.

    Obecnie cerkiew jest bardzo zniszczona.

     

     

    ZESPÓŁ DWORSKI

     

    Są to pozostałości dworu z parkiem należącego do hrabiów Dembińskich, właścicieli Babic w II połowie XIX wieku. Dawne zabudowania obejmują przebudowany dwór, spichlerz, kuźnię oraz park krajobrazowy, przekomponowany na początku XX wieku. Dwór jest obecnie własnością Urzędu Gminy w Krzywczy. Jest to budowla drewniano – murowana, pochodząca z II połowy XIX wieku. W wyniku licznych modernizacji zatraciła swój pierwotny charakter. Z II połowy XIX wieku pochodzą też murowana kuźnia oraz spichlerz, które zachowały się do naszych czasów dzięki odbudowie w latach 1957 – 1959.

    Obecnie dwór jest przygotowywany do gruntownego remontu.

     

    KAPLICZKA NAD SANEM

     

    Usytuowana jest przy drodze prowadzącej do Krzywczy, na stromej skarpie, u stóp której wije się San. Kapliczka pochodząca z początku XIX wieku podkreśla jeszcze urode miejsca, w którym została zbudowana. Składa się z masywnego, czworobocznego cokołu, na którym umieszczone są dwie kolumny z przodu oraz ścianka z dwoma półkolumnami z tyłu. Na sklepieniu posiada namiotowy daszek podbity gontem. Wewnątrz umieszczono figurę św. Krzysztofa, patrona kierowców i podróżnych.

    STARA ZABUDOWA

     

    W Babicach zachowało się sporo zabytkowych domów zwłaszcza z przełomu XIX i XX wieku. Dotyczy to zwłaszcza Rynku, który choć przebudowany zachował swój pierwotny charakter pamiętający czasy lokacji. Z II połowy XIX wieku pochodzi także murowana kaplica cmentarna.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

     

     

  • Zabytki Bachowa

     

    Pomimo swego starego rodowodu we wsi nie ma zabytków świadczących o tak długiej historii miejscowości. Nie zachował się istniejący tu pod koniec XV wieku obronny dwór Kmitów, ani cerkiew grecko – katolicka. W Bachowie jest zabytkowy dom z 1945 roku oraz kapliczka Matki Boskiej (murowana) z początku XX wieku.

     

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

     

     

  • Zabytki Chyrzyny

     

    Zespół cerkwi w Chyrzynce

     

    Pierwotnie cerkiew istniała w Chyrzynie, wmiankowana jeszcze w 1507 r. jako prawosławna. W późniejszych wiekach funkcjonowała tu cerkiew greckokatolicka, wzmiankowana w 1805 r. pw. św. Szymona Słupnika. Po 1858 r., kiedy Adam Starzeński wzniósł cerkiew w Chyrzynce, pod tym samym wezwaniem, parafia została przeniesiona do Chyrzynki.

    Istniejąca do dziś cerkiew jest nie używana, co niestety wpłynęło na jej stan, wzniesiona została z drewna, w konstrukcji zrębowej. W 1911 była remontowana, ponownej restauracji doczekała w roku 1926. Na sklepieniach ścian świątyni zachowała się ciekawa polichromia. W skład zespołu cerkiewnego wchodzi też murowana dzwonnica wzniesiona po poł. XIX w.

    Szczegółowe informacje o cerkwi w Chyrzynce można znaleźć także na stronie internetowej: http://www.krzywcza.eu/chyrzynka/cerkiew-w-chyrzynce.html

     

    Na obszarze Chyrzyny, dotkniętej w czasie walk polsko – ukraińskich, pozostały jedynie dwa domy, o statusie zabytków, obydwa drewniane. Pierwszy z nich nr 7, powstał ok. 1930 r., drugi z nr 12, wzniesiony został w roku 1945.

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

     

  • Zabytki Krzywczy

    KOŚCIÓŁ PARAFIALNY pw. NARODZENIA NMP

     

     

    Parafia rzymska w Krzywczy została założona w 1389 roku, wówczas wzniesiono także kościół fundacji Jana i Szymona Dersławowiczów, ówczesnych dziedziców Krzywczy. Prawdopodobnie była to budowla drewniana, która spłonęła doszczętnie w 1624 roku podczas najazdu Tatarów. Obecny kościół wzniesiony został z fundacji Marcina Krasickiego po 1625 r., prawdopodobnie przed 1630 r. W 1760 r., po gruntownej przebudowie, został powtórnie konsekrowany przez bpa Wacława Sierakowskiego.

    Świątynia jest przykładem sztuki baroku, jakkolwiek nie wykazuje wyraźnych cech stylowych. Ołtarz główny pochodzi z czasów restauracji świątyni w II poł. XVIII wieku, reprezentuje styl późnego baroku.

    Obok kościoła znajduje się dzwonnica, murowana, wzniesiona w II poł. XVIII w. Jest tu także murowana plebania, pochodząca z końca XIX wieku.

     

    CERKIEW GRECKOKATOLICKA pw. NARODZENIA NMP

     

    Świątynia wzniesiona w latach 1841 – 1843, w 1911 r. była remontowana. Murowana cerkiew jest bardzo malownicza i przestronna, zwraca uwagę zdobioną elewacją i wydatną kopułą. Okna zwieńczone są półkoliście. Opuszczona po II wojnie światowej i dziś pozostaje nieużytkowana.

     

    ZESPÓŁ DWORSKI

     

    Zespół dworski składa się z dworu, baszty oraz oranżerii. Dwór (obecnie ośrodek zdrowia) wzniesiony został jeszcze w XVII w., przebudowany został w XIX w. i po znacznych zniszczeniach w czasie I wojny światowej, bardzo gruntownie przebudowany w 1928 r. Baszta jest reliktem dawnych obwałowań ziemnych, pochodzi z wieku XVII. Wiek młodsza jest murowana oranżeria, przebudowywana w wieku XIX i XX, z XIX w. pochodzą natomiast resztki bramy. Z dawnego parku zachowała się aleja grabowa.

     

    ZABYTKOWE DOMY

     

    Pomimo wielokrotnego niszczenia miasteczka zachowało się kilka zabytkowych drewnianych domów, pochodzących w większości z lat 20 – tych i 30 – tych XX wieku.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

  • Zabytki Reczpola

     

    CERKIEW pw. OPIEKI NMP

     

    Świątynia powstała w 1879 r. jako cerkiew filialna parafii krzywieckiej, nosiła wezwanie Opieki NMP. Już po zaadaptowaniu drewnianej świątyni na kościół rzymsko – katolicki została ona gruntownie przebudowana w 1970 r. Rozebrana została wtedy wieża znajdująca się nad wejściem.

    Obecnie, po wybudowaniu nowego kościoła, cerkiew jest nieużytkowana.

     

    ZABYTKOWE DOMY

     

    W Reczpolu zachowało się kilkanaście zabytkowych domów drewnianych, z których najstarsze powstały jeszcze w końcu XIX w. Status zabytków posiadają także dwie murowane kapliczki, jedna z wieku XIX, druga z pocz. XX.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

     

  • Zabytki Ruszelczyc

    Ze znajdującego się tu zespołu dworskiego zachował się jedynie otaczający go park, założony w I poł. XIX wieku. Charakter zabytkowy mają dwie kapliczki datowane na wiek XIX: przy drodze do Babic i obok domu nr 74 oraz trzy drewniane domy. Najstarszy z nich (nr 104) wzniesiony został na pocz. XX wieku.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

  • Zabytki Skopowa

    KOŚCIÓŁ FILIALNY PARAFII BABICE, DAWNA CERKIEW pw. PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO

     

    Świątynia wzniesiona została w 1900 roku na miejscu działającej od wieków greckokatolickiej świątyni parafialnej. Po deportacji ludności ukraińskiej cerkiew przez pewien czas pozostawała opuszczona, następnie stała się kościołem filialnym pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Kościół był remontowany w latach 80 – tych, w 1999 roku miała miejsce renowacja elewacji. W skład zespołu cerkiewnego wchodzi także murowana dzwonnica, także wzniesiona w 1900 roku.

    W chwili obecnej kościół jest gruntownie odremontowany i jest wspaniałą wizytówką Skopowa oraz całej Parafii Babice.

     

    ZABYTKOWE DOMY

     

    Z dawnej zabudowy miejscowości zachowało się kilkanaście drewnianych domów, najstarszy z końca XIX wieku.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

  • Zabytki Woli Krzywieckiej

    Status zabytków na terenie Woli Krzywieckiej posiadają kapliczki oraz ocalałe do dziś drewniane domy. Kapliczki, w liczbie czterech, pochodzą z pocz. XX w., trzy z nich są murowane (dwie kapliczki Matki Boskiej oraz jedna Boskiego Serca Zbawiciela).

     

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

  • Zabytki w Kupnej

     

    Do niedawna znajdowała się tu cerkiew greko – katolicka, filialna parafii w Chyrzynie, pw. Bogurodzicy. Drewniana cerkiew, wzniesiona w 1729 r. dziś już nie istnieje, podobnie jak znajdująca się w jej sąsiedztwie dzwonnica.

    Zachowała się natomiast na skraju wsi murowana kaplica z końca XIX w. i kilka drewnianych domów, posiadających status zabytkowych.

     

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.

     

     

  • Zabytki Średniej

    Nie zachowała się do dziś istniejąca tu cerkiew, wzniesiona w 1923 r. Sztukę sakralną reprezentują natomiast trzy kapliczki: Serca Jezusowego, murowana, z pocz. XX w., Matki Boskiej, murowana, z tego samego okresu, Serca Jezusowego, także murowana, z pocz. XX w.

    Zabytkowy charakter mają tez niektóre drewniane domy, wzniesione w okresie międzywojennym. Z dawnego zespołu dworskiego zachowały się jedynie resztki parku.

     

    Źródło: G. Kubal, Miejscowości gminy Krzywcza na przestrzeni wieków, Wydawnictwo Arete II, Krosno – Targowiska 1999 r.